To je bakterijska infekcija -  lokalni proces , kada  se  na vrijeme prepozna i liječi . Obično počinje kao komplikacija ili produžena infekcija  grla i  tonzila  u peritonzilarno  tkivo  ili se može pojaviti " de novo " -  sa kliničkom slikom kolekcije gnoja u grlu , uz jednu tonzilu. Najčešća je  kod djece i mlađih osoba  i  učestalija  u zimskim mjesecima , kada  je  incidencija streptokokne upale grla najveća  . Danas se pojavljuje sve rjeđe zbog pravovremene i primjerene terapije  antibioticima  kojima liječimo streptokokne upale grla i lakunarne angine .

Apsces  gotovo uvijek nastaje jednostrano , smješten između  tonzile i gornjeg mišića konstriktora  grla , vidljiv prema stražnjem dijelu grla kao naglašenije , bjelkasto izbočenje , a  uzrokuju ga  najčešće  beta hemolitički  streptokok , moguće  i  stafilokok kao i anaerobne bakterije , na koje trebamo misliti  .

Klinički  se razvija postupno  sa simptomima  jake  jednostrane grlobolje i otežanog otvaranja usta  - trizmusa , gutanja i prigušenog  govora ( kao  da u ustima ima " vrući  krumpir " ), povećane salivacije , uz jaku hiperemiju tonzila , sa  eksudatom , okolnim edemom iznad tonzile ( celulitis  ) ili izbočenje poput  čira  ( apsces ) , tipičan pomak - devijacija  mekog nepca i  edematozne uvule  u jednu stranu ,  febrilnog stanja -  mogući toksični izgled  djeteta , sa širenjm  bolova  prema  uhu i asimetrično  povećanim limfnim čvorovima  na vratu.

Za  dijagnozu  je osim  dobrog pregleda  usne šupljine  važna laboratorijska i mikrobiološka  obrada - nakon  citološke punkcije  tonzilarne mase ,  koju je potrebno učiniti. Slikovne pretrage  - uzv vrata , ct  ili mr mogu vizualizirati  apsces i važne su  zbog  razlikovanja  apscesa od  parafaringealne ili druge  duboke infekcija vrata. Po aspiraciji gnoja razlikujemo  apsces od celulitisa .

U terapiji   koristimo  visoke doze penicilina  i/ili   klindamicin u trajanju od 10 d.  Terapiju ćemo promijeniti  ako se upala ne povlači u roku od 48  h ,  odnosno  prema  antibiogramu . Ako kasnimo sa liječenjem  , može  doći do komplikacija - blokiranje dišnih puteva, širenje bakterijske infekcije u druge dijelove glave, vrat , grudni koš , može se  razviti  bakterijemija, sepsa.  U slučaju  apscesa  indicirana  je kirurška th. što prije -  incizija tvorbe i drenaža ( rez iznad apscesa i izlijevanje gnoja )  , a ponekad je za dostatnu drenažu dovoljna samo citološka punkcija - uobičajena  kirurška terapija u slučaju celulitisa  ( aspiracija uz pomoć igla i štrcaljke , ali je veća mogućnost  ponavljanja bolesti  u odnosu na inciziju - kod apscesa ). Obično se sve  izvodi  hospitalno jer je potrebna parenteralna terapija, intravenska  hidracija i  nadzor dišnih puteva .

Nakon saniranja infekta moguća je tonzilektomija.